PROF. DR HAB. N. MED. ŁUKJAN ANDRIJUK – kierownik Katedry Rehabilitacji i Medycyny Niekonwencjonalnej Lwowskiego Narodowego Uniwersytetu Medycznego im. Daniela HalickiegoLICENCJONOWANY FIZJOTERAPEUTA WŁADYSŁAW BATKIEWICZ – wykładowca mikrokinezyterapii oraz starosłowiańskiego masażu brzucha, autor pozycji popularno-naukowej „Starosłowiański Masaż Brzucha”

Praca recenzowana

Vacuterapia – terapia próżniowa

Terapia próżniowa, podobnie jak terapia manualna – Starosło­wiański Masaż Brzucha – czy ziołolecznictwo, jest jedną z form od­działywania terapeutycznego na ciało człowieka w tradycyjnej medycynie sło­wiańskiej. Na terenie Ukrainy jest ona jedną z najstarszych, a jednocześnie najczęściej stosowanych form terapii. Jest uniwersalną i bardzo skuteczną metodą wspomagającą leczenie wie­lu chorób. Prawidłowo wykonywana w wielu określonych jednostkach chorobowych, jest w stanie zastąpić leczenie farmakologiczne. Ze wzglę­du na swoją prostotę wykonywania, niskie koszty oraz dużą skuteczność terapeutyczną została podniesiona przez Ministerstwo Zdrowia Ukrainy do rangi medycyny klasycznej i jest nauczana na uniwersytetach medycz­nych.

Terapia próżniowa zwiększa odpor­ność oraz poprawia przemianę materii. Pod warunkiem prawidłowego wykona­nia nie daje efektów ubocznych, co ko­rzystnie wyróżnia ją na tle leczenia far­makologicznego mogącego wywoływać występowanie bardzo wielu efektów niepożądanych.

Podczas podrażniania mechanicz­nego poszczególnych stref skórnych, jak i wybranych punktów aktywizuje się metabolizm, zwiększa się wydzie­lanie biologicznie aktywnych substan­cji (mediatorów, hormonów). Urucha­mia się złożoną reakcję odruchową, a to powoduje zmianę pobudliwości neuronów w mózgu, blokując tym sa­mym nie tylko ból, ale także neutra­lizuje stan długotrwałego hamowania i wzbudzania różnych ośrodków mó­zgu kontrolujących wybrane funkcje organizmu.

Stymulacja punktów akupunktu­rowych (medycyna chińska) ułatwia uwalnianie humoralnych czynników, które zwiększają odporność na ból, podnosząc tym samym skuteczność terapii próżniowej. Pod wpływem za­biegu bańkami próżniowymi (wyko­nanym statycznie lub dynamicznie) na pewnym obszarze skóry występuje przekrwienie połączone z wynaczyniami, co oprócz wywołania odruchu skórno-trzewnego powoduje reakcję przypominającą mechanizm autohniami, co oprócz wywołania odruchu skórno-trzewnego powoduje reakcję przypominającą mechanizm autohe­moterapii.

Polem działania terapii próżniowej jest skóra – narząd wielofunkcyjny, układ sensoryczny organizmu o wyso­kiej złożoności, najważniejszy gruczoł wydzielania wewnętrznego i zewnętrz­nego odgrywający dodatkowo kluczową rolę ochronną. Poprzez mechanizmy neuroodruchowe i humoralne skóra jest ściśle połączona ze wszystkimi narządami wewnętrznymi, nadner­czami, przysadką mózgową i innymi gruczołami wydzielania wewnętrzne­go z centralnym układem nerwowym, układem krążenia oraz układem limfa­tycznym. Skóra gromadzi bardzo dużą ilość krwi, jest największym narządem wydzielania, utrzymuje równowagę jo­nową oraz równowagę termiczną w in­terakcji z otoczeniem. Podrażnienie rozrzedzonym powietrzem zakończeń nerwowych skóry i tkanki podskórnej powoduje wydzielanie biologicznie ak­tywnych substancji (histaminy, brady­kininy, serotoniny, produktów rozkładu białek itp.). Skóra jest podstawowym ogniwem łańcucha odruchowego wy­wierającym neurostymulujący wpływ na narządy wewnętrzne (odruch skór­no-trzewny).

Wyrazistość przekrwienia zależy od stopnia rozrzedzenia powietrza utworzonego w bańce. W strefie od­działywania przy wysokim rozrzedze­niu powietrza pojawiają się punktowe wynaczynienia (wybroczyny) z naczyń włosowatych i żyłek pod postacią czer­wonych krwinek i cząsteczek białko­wych. Rezultatem tego są reakcje miej­scowe – aseptyczne zapalenia powstałe w wyniku stymulacji stref odruchowych produktami rozpadu czerwonych krwi­nek i cząsteczek białkowych w prze­strzeni międzykomórkowej. W wyniku tych reakcji aktywują się procesy bio­chemiczne, immunologiczne – fagocy­toza.

Efekt leczniczy terapii próżniowej występuje zarówno w momencie za­biegu, jak i przedłuża się w zależności od techniki oddziaływania. Przy silnym rozrzedzeniu powietrza połączonego z utworzeniem wybroczyn efekt lecz­niczy wydłuża się do momentu zaniku wynaczynień. Strefy wykorzystywane w oddziaływaniu próżniowym są do­bierane w zależności od specyfiki pa­tologii. Ukierunkowany efekt leczniczy terapii próżniowej realizuje się poprzez więzi odcinkowo-metameryczne i ener­getyczne między obszarami skóry, punktami akupunktury i narządami wewnętrznymi.

W terapii próżniowej do stymulacji organów w celu poprawy ich funkcjo­nowania układa się bańki:

  1. a) w miejscu położenia organów,
  2. b) wykorzystując punkty akupunktu­rowe,
  3. c) na strefach skórnych Henry’ego Heada (angielski neurolog, pionier prac nad somatyczną reprezentacją nerwów i nerwów czuciowych) oraz Grigorija Antonowicza Zacharina (rosyjski lekarz, profesor medycyny, honorowy członek Petersburskiej Cesarskiej Akademii Nauk).

Wieloletnie doświadczenia licznych praktykujących lekarzy pozwalają po­łączyć tradycję medycyny słowiańskiej ­e­moterapii.

Polem działania terapii próżniowej jest skóra – narząd wielofunkcyjny, układ sensoryczny organizmu o wyso­kiej złożoności, najważniejszy gruczoł wydzielania wewnętrznego i zewnętrz­nego odgrywający dodatkowo kluczową rolę ochronną. Poprzez mechanizmy neuroodruchowe i humoralne skóra jest ściśle połączona ze wszystkimi narządami wewnętrznymi, nadner­czami, przysadką mózgową i innymi gruczołami wydzielania wewnętrzne­go z centralnym układem nerwowym, układem krążenia oraz układem limfa­tycznym. Skóra gromadzi bardzo dużą ilość krwi, jest największym narządem wydzielania, utrzymuje równowagę jo­nową oraz równowagę termiczną w in­terakcji z otoczeniem. Podrażnienie rozrzedzonym powietrzem zakończeń nerwowych skóry i tkanki podskórnej powoduje wydzielanie biologicznie ak­tywnych substancji (histaminy, brady­kininy, serotoniny, produktów rozkładu białek itp.). Skóra jest podstawowym ogniwem łańcucha odruchowego wy­wierającym neurostymulujący wpływ na narządy wewnętrzne (odruch skór­no-trzewny).

Wyrazistość przekrwienia zależy od stopnia rozrzedzenia powietrza utworzonego w bańce. W strefie od­działywania przy wysokim rozrzedze­niu powietrza pojawiają się punktowe wynaczynienia (wybroczyny) z naczyń włosowatych i żyłek pod postacią czer­wonych krwinek i cząsteczek białko­wych. Rezultatem tego są reakcje miej­scowe – aseptyczne zapalenia powstałe w wyniku stymulacji stref odruchowych produktami rozpadu czerwonych krwi­nek i cząsteczek białkowych w prze­strzeni międzykomórkowej. W wyniku tych reakcji aktywują się procesy bio­chemiczne, immunologiczne – fagocy­toza.

Efekt leczniczy terapii próżniowej występuje zarówno w momencie za­biegu, jak i przedłuża się w zależności od techniki oddziaływania. Przy silnym rozrzedzeniu powietrza połączonego z utworzeniem wybroczyn efekt lecz­niczy wydłuża się do momentu zaniku wynaczynień. Strefy wykorzystywane w oddziaływaniu próżniowym są do­bierane w zależności od specyfiki pa­tologii. Ukierunkowany efekt leczniczy terapii próżniowej realizuje się poprzez więzi odcinkowo-metameryczne i ener­getyczne między obszarami skóry, punktami akupunktury i narządami wewnętrznymi.

W terapii próżniowej do stymulacji organów w celu poprawy ich funkcjo­nowania układa się bańki:

  1. a) w miejscu położenia organów,
  2. b) wykorzystując punkty akupunktu­rowe,
  3. c) na strefach skórnych Henry’ego Heada (angielski neurolog, pionier prac nad somatyczną reprezentacją nerwów i nerwów czuciowych) oraz Grigorija Antonowicza Zacharina (rosyjski lekarz, profesor medycyny, honorowy członek Petersburskiej Cesarskiej Akademii Nauk).

Wieloletnie doświadczenia licznych praktykujących lekarzy pozwalają po­łączyć tradycję medycyny słowiańskiej ­

z medycyną chińską. Punkt akupunk­tury jest niewielkim obszarem skóry i tkanki podskórnej, gdzie znajdują się kompleksy powiązanych między sobą struktur drobnych naczyń krwio­nośnych, struktur nerwowych oraz komórek tkanki łącznej. Biologicznie aktywne substancje są humoralnym ogniwem łuków odruchowych autono­micznego układu nerwowego, który reguluje homeostazę.

W terapii próżniowej używa się ba­niek o różnej wielkości, wykonanych z różnych materiałów (szkło, metal, bambus, porcelana, glina). Najbar­dziej polecane i najczęściej stosowane w praktyce są próżniowe bańki szklane, wyróżniające się niską ceną i łatwością dezynfekcji. Przejrzystość szkła pozwa­la monitorować powstawanie lokalnych reakcji oraz stopień wciągania skóry. Metoda rozrzedzenia powietrza w bań­ce może być „gorąca” i „zimna”.

„Gorąca” metoda polega na rozrze­dzeniu powietrza wewnątrz bańki pod­palonym wacikiem. W wyniku spalania się tlenu powietrze skrapla się i tworzy podciśnienie, które powoduje wcią­ganie skóry w głąb bańki. W ocenie praktyków metoda pracy próżniowy­mi bańkami gorącymi jest najbardziej skuteczna.

„Zimna” metoda terapii próżniowej polega natomiast na rozrzedzeniu po­wietrza w bańce za pomocą różnych urządzeń ssących. Zasadniczo naj­prostsze urządzenia składają się z po­jemnika szklanego lub plastikowego, w kopule którego znajduje się otwór z przyłączonym tłokowym urządze­niem ssącym lub gruszką gumową, za pomocą których wytwarzane jest podciśnienie.

Występują dwa podstawowe sposo­by wykonywania terapii próżniowej: statyczna (stabilna) i dynamiczna (la­bilna). Istota metody statycznej pole­ga na przystawianiu bańki lub baniek do skóry w określonych miejscach. Czas stymulacji waha się od 10 do 25 minut. Technika dynamiczna, czyli masaż próżniowy, polega na przesuwaniu ba­niek z rozrzedzonym wewnątrz powie­trzem po określonych obszarach skóry pacjenta. Wariantem metody statycznej gorącymi bańkami jest bańka solna, w przypadku której efekt próżniowy łączy się z głębokim oddziaływaniem rozgrzanej soli kuchennej. Do metod statycznych można zaliczyć bańki „krwawe”, jak i bańki stawiane w okre­ślonych układach geometrycznych na stosownych punktach akupunktu­rowych (medycyna chińska – przebiegi Meridianów). Natomiast w metodzie dynamicznej masaż określonych stref ciała wykonuje się jedną lub kilkoma bańkami. Jedną z form metody dyna­micznej jest masaż gorącymi bańkami z dodatkiem miodu, który jednocze­śnie stanowi bardzo skuteczną metodę detoksykacji.

Technika wykonania terapii próżniowej

Przed rozpoczęciem zabiegu oczysz­cza się skórę alkoholem lub innymi środkami dezynfekcyjnymi, następnie natłuszcza się ją olejkiem do masażu. Ze względu na bardzo korzystny, wielo­poziomowy wpływ na organizm zaleca się korzystanie z oleju rycynowego. Bar­dzo często zdarza się, że na powierzch­ni skóry po zakończeniu zabiegu, poza krwawymi wybroczynami, mogą poja­wić się malutkie czerwone wypryski. W ocenie terapeutów są to pasożyty „wyciągane” na powierzchnię skóry siłą podciśnienia, dlatego po wykona­niu zabiegu należy skórę jeszcze raz zdezynfekować.

Do metody „gorącej” używa się szkla­nych baniek oraz płonącego wacika nasączonego alkoholem, nawiniętego na pincetę lub metalowy pręcik, który wkłada się do bańki na kilka sekund (rozgrzanie i rozrzedzenie powietrza), następnie wyciąga i bańkę szybko przy­kłada się do skóry. Ta technika jest nazywana metodą „migotania ognia”. Nieco zmodyfikowaną formą jest me­toda „rzucania ognia”, w przypadku której kawałek płonącego papieru (najlepiej złożonego w harmonijkę) lub wacik nasączony alkoholem i pod­palony wrzuca się do bańki, następnie szybkim ruchem przykłada się bańkę do natłuszczonej skóry. Ten wariant jest wskazany do stosowania na bocz­nych częściach ciała.

„Krwawe” bańki, zwane również bańkami ciętymi, poza efektem działa­nia terapii próżniowej, doprowadzają do upustu krwi. Stanowi to bodziec oddziałujący na szpik kostny, w wy­niku czego powstają nowe czerwone krwinki i rośnie liczba krwinek bia­łych. Ponadto zmniejsza się lepkość krwi, co powoduje poprawę krążenia. „Krwawe” bańki stawia się w następu­jący sposób: powierzchnię ciała w od­powiednich miejscach dezynfekuje się 95-proc. spirytusem i trójgraniastą igłą lub młoteczkiem wieloigłowym prze­bija się skórę do pojawienia się „krwa­wej rosy”, można również za pomocą skalpela wykonać delikatne nacięcia na powierzchni skóry. Na przygoto­wanym w ten sposób kawałku skóry stawia się bańkę z rozrzedzonym we­wnątrz powietrzem. Krawędzie bańki nie mogą dotykać kropel krwi, obszar krwawienia musi znajdować się ściśle w bańce. W określonych przypadkach można postawić bańkę na wybranej strefie skóry, po chwili zdjąć, następ­nie wykonać nacięcia skalpelem lub młoteczkiem wieloigłowymi i jeszcze raz położyć w tym miejscu bańkę.

Bańkę solną stawia się w miejscach z grubą warstwą tkanek miękkich: na pośladkach w okolicy wyjścia ner­wu kulszowego, stawu biodrowego lub na brzuchu. Powierzchnię skóry natłuszcza się, a następnie formuje się stożek z soli kamiennej (około jednej łyżki stołowej). Na wierzchu stożka kła­dzie się wacik zmoczony w alkoholu lub eterze, podpala się go i nakłada bańkę lub słoik o objętości 0,5 l lub większy.

Technika dynamiczna – masaż próż­niowy wykonywany jest na zdezynfe­kowanej i posmarowanej wazeliną lub olejkiem skórze, w miejscach o dużej warstwie mięśniowo-tłuszczowej. Sta­wia się jedną bańkę lub kilka baniek i następnie przesuwa je płynnymi ru­chami bez odrywania ich od skóry. Próżniowa terapia odruchowa przyno­si bardzo dobre rezultaty przy zabu­rzeniach czynnościowych narządów wewnętrznych jamy brzusznej, warto również ją stosować w sytuacji patologii przewlekłych, w okresie ich reemisji lub łagodnego zaostrzenia.

Najmniejsze podejrzenie ostrej dys­funkcji brzucha jest bezwzględnym przeciwwskazaniem do próżniowego oddziaływania odruchowego.

Dysfunkcje przewodu pokarmowego, czyli zaburzenia czynnościowe z obja­wami w postaci naruszenia napięcia (przykurcze i nadmierne rozluźnienie) oraz motoryki mięśni gładkich narzą­dów układu trawiennego, mogą obja­wiać się wzdęciem brzucha, zaparciem lub biegunką, tępym bólem i uczuciem ciężkości w nadbrzuszu, podżebrzu, w pobliżu pępka, a nawet zaburzeniami w sferze emocjonalnej.

Próżniowa terapia odruchowa ma wpływ regulacyjny na funkcję prze­wodu pokarmowego, pomaga w usuwa­niu zastojów płynów ustrojowych jamy brzusznej, poprawia tonus tkanek ścia­ny brzucha. Miejscem oddziaływania terapii próżniowej jest powierzchnia skóry jamy brzusznej, od góry ogra­niczona łukami żebrowymi, a z dołu – więzadłami pachwinowymi, kością łonową i grzebieniami kości biodrowej. Używa się tu statycznej i dynamicznej formy pracy bańkami. Optymalną po­zycją dla pacjenta jest pozycja leżąca na plecach z wałkami pod stawami kolanowymi i pod szyją. Najczęściej używa się od 2 do 8 szklanych baniek próżniowych.

Przed rozpoczęciem zabiegu na­tłuszcza się powierzchnię skóry brzu­cha. Następnie stawia się 1 bańkę lub 2 bańki w obszarze wokół pępka i gład­kimi ruchami przemieszcza się bańki zgodnie z ruchem wskazówek zegara, zmieniając promień (mniejszy promień wpływa głównie na jelito cienkie, więk­szy – na jelito grube, żołądek, drogi żółciowe, trzustkę). Są to główne koła masażu ściany brzucha. W ten sposób oddziałuje się od 3 do 5 minut. Podczas kolejnych zabiegów można postawić jeszcze kilka baniek metodą statycz­ną, należy jednak zwrócić uwagę, aby podciśnienie w bańce nie było zbyt duże. Ten sposób pracy jest wskaza­ny przy atonii jamy brzusznej – zanik lub zmniejszenie zdolności do skurczu mięśni gładkich.

W przypadku przykurczów struktur wewnętrznych jamy brzusznej zaleca się rozpoczęcie zabiegu od metody sta­tycznej – czas trwania od 7 do 10 mi­nut –i następnie kontynuuje techniką dynamiczną w czasie od 5 do 7 minut.

Na uwagę zasługuje bardzo stara metoda oddziaływania próżniowego wraz z rozgrzewaniem solą przy dys­funkcjach jelit połączonych z biegun­ką. W tym wypadku należy wykluczyć wszystkie patologie związane z proce­sami zakaźnymi przewodu pokarmo­wego.

Metodyka wykonania – używa się punktu akupunktury GRP 8 (Shenque) umiejscowionego w centrum pępka. Do pępka należy wsypać sól kamienną (około jednej łyżki stołowej), na wierzchu położyć wacik nasączony alko­holem i dobrze odciśnięty, podpalić go i nakryć bańką z szerokim otworem o pojemności od 0,2 dо 0,5 l. Czas trwa­nia zabiegu wynosi od 10 do 30 minut.

Punkt GRP 8 można rozgrzewać solą bez stosowania baniek. W takim przy­padku na sól znajdującą się w zagłę­bieniu pępkowym nakłada się stożek z piołunu lub moksę i podpala się go. Ziołowy stożek, żarząc się, rozgrzewa sól, co uaktywnia punkt, jednocze­śnie pozytywnie wpływając na funkcję jelit.

Masaż próżniowy bańkami ogniowy­mi, czyli terapię próżniową dynamicz­ną, można wzbogacić o stymulację punktów akupunkturowych leżących na przebiegu poszczególnych meri­dianów. Pobudzanie tych punktów może zwiększyć skuteczność terapii próżniowej nawet o 30%. Można od­działywać na poszczególne układy punktów akupunkturowych, kreśląc podczas masażu bańkami określo­ne formy geometryczne: linie proste wzdłuż kręgosłupa, linie zygzakowate, spiralne, duży prostokąt, wielka ósem­ka, mała ósemka, gwiazda, pająk, kwiat, skrzyżowane ósemki.

Wraz z pozytywnym wpływem na tkanki miękkie pleców i narządy we­wnętrzne odbywa się aktywna stymula­cja okostnej kręgosłupa, co usprawnia procesy troficzne w kręgosłupie, spo­walniając lub zapobiegając osteochon­drozie.

Pacjent powinien leżeć w wygodnej pozycji na plecach, na brzuchu lub siedzieć. Używa się baniek o wielkości dostosowanej do konkretnej sytuacji. Strefy stymulacji powinny mieć wystar­czającą warstwę mięśniowo-tłuszczową, bez występujących kości i nadmierne­go owłosienia (w tym ostatnim przy­padku zaleca się ogolić włosy lub do­brze nasmarować oliwą). Płomień ognia musi być na tyle silny, aby stworzyć wystarczające podciśnienie w bańce. W celu uzyskania pożądanego efek­tu terapeutycznego bańkę trzyma się blisko skóry i szybko przykłada do na­tłuszczonej skóry. Masaż próżniowy powinien być wykonywany płynnymi ruchami, bez wywoływania u pacjen­ta uczucia dyskomfortu. Bańki należy zdejmować ostrożnie, naciskając pal­cem skórę przy krawędzi bańki w celu wyrównania ciśnienia. Po zabiegu pa­cjent powinien usiąść lub położyć się w wygodnej pozycji, przykryty ciepłym kocem (20-30 min).

Wskazania i przeciwwskazania

Wskazania do próżniowej terapii od­ruchowej:

  • choroba zwyrodnieniowa stawów i jej neurologiczne objawy (cerwikalgia, neuralgia międzyżebrowa, radikulo­patia, neurodystroficzne bólowe ze­społy korzeniowe, wegetatywno-na­czyniowe i inne),
  • zapalenie nerwów i nerwobóle,
  • zapalenie stawów, bóle stawów,
  • nadciśnienie tętnicze, bóle wegeta­tywne, dystonie, niedociśnienie tęt­nicze i inne,
  • nadmierna nerwowość, zaburzenia snu,
  • choroby układu oddechowego (prze­wlekłe zapalenia oskrzeli i zapalenia płuc, ostre infekcje dróg oddecho­wych),
  • choroby układu pokarmowego (za­palenie żołądka, zapalenie jelit, za­palenie jelita grubego, biegunka, za­parcia),
  • zaburzenia urologiczne – zatrzyma­nie i nietrzymanie moczu,
  • choroby ginekologiczne (zapalenie przydatków, niektóre formy bezpłod­ności),
  • problemy dermatologiczne (atopowe zapalenia skóry, łuszczyca i inne),
  • otyłość,
  • wszelkie formy przeziębień, gryp, za­palenia płuc i oskrzeli oraz migdał­ków.

Przeciwwskazania do odruchowej terapii próżniowej:

  • wrzody i wysypka krostkowa, obrzę­ki, duże znamiona, naruszenie inte­gralności skóry w obszarze planowa­nego oddziaływania,
  • wysoka temperatura ciała,
  • drgawki,
  • hemofilia,
  • ciąża (przeciwwskazanie względ­ne: nie wolno umieszczać baniek na brzuchu i okolicy krzyżowej),
  • stan wskazujący na upojenie alkoho­lowe, użycie narkotyków lub środków odurzających,
  • stan silnego pobudzenie psychicz­nego,
  • ograniczenia lokalne: baniek nie kła­dzie sią na żylakach i dużych naczy­niach krwionośnych,
  • ograniczenia wieku – baniek nie kładzie się niemowlętom i starszym osobom, które są objęte opieką pa­liatywną.

Podsumowanie

Vacuterapia – próżniowa terapia bań­kami – może być skuteczna w sporej liczbie dysfunkcji i chorób, jako terapia wiodąca lub uzupełniająca. W porów­naniu do innych metod terapeutycz­nych jest relatywnie prosta podczas jej wykonywania oraz nie wymaga dużych nakładów finansowych. Jest metodą bezpieczną.

P O D S U M O WA N I E

Grupa pacjentów, na których można stosować metody opisane w artykule

Vacuterapię stosuje się w zależności od zastosowanej metody u pacjentów z zaburzeniami czynnościowymi narządów wewnętrznych, ze schorzeniami kręgosłupa oraz z chorobami układu oddechowego. Jest ona względnie przeciwskazana u noworodków i starszych osób.

Proponowany program rehabilitacji

Miejscem oddziaływania terapii próżniowej jest powierzchnia skóry. W terapii wykorzystuje się specjalne bańki szklane, które są przystawiane w określonych miejscach na ciele pacjenta. Czas zabiegu wynosi 10-25 minut. Proponowana seria aplikacji bańkami to 3-4 zabiegi. Zabiegi można wykonywać, gdy znikną siniaki po poprzednim stawianiu baniek.

Współpraca z innymi specjalistami

Lekarz chorób wewnętrznych, pulmonolog, specjalista medycyny rodzinnej.

Wskazania i porady

Terapię próżniową powinna wykonywać przeszkolona osoba/terapeuta posiadający odpowiednią wiedzę dotyczącą metodyki wykonywania tego zabiegu.

Bardzo ważne jest, aby przy stawianiu baniek ogniowych płonącym wacikiem operować wewnątrz bańki, a nie na jej brzegach – może to spowodować oparzenie pacjenta.

Zastosowanie metody

Bardzo dobre wyniki uzyskuje się przy stosowaniu vacuterapii u sportowców.

­.

Tekst ukazał się w czasopiśmie REHABILITACJA W PRAKTYCE nr 6/2016

Pobierz artykuł w PDF

Share This Post!